CSRD: duurzaamheidsverslag eindelijk afgezwakt op EU-niveau

Het spel is uit. Tenminste op het niveau van de Europese Unie. Op 16 december nam de meerderheid van de Europarlementariërs (voornamelijk van de EPP (rechts) en ECR (extreem-rechts) fracties) in eerste lezing het compromis aan dat de week ervoor was bereikt in trialoog met vertegenwoordigers van de lidstaten en de Europese Commissie. Het is deze tekst die in de komende dagen zal worden gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU, en vervolgens zal worden omgezet door de lidstaten.

De reikwijdte van het duurzaamheidsverslag

Eén enkele golf binnen de EU vanaf 2028

Alleen bedrijven met een netto-omzet van meer dan €450 miljoen en gemiddeld meer dan 1.000 werknemers tijdens het boekjaar, op groepsniveau (geconsolideerd) indien van toepassing, zullen vanaf 2028 een duurzaamheidsverslag moeten opstellen (verslag over het boekjaar 2027).

Holdingbedrijven

Er is een uitzondering gemaakt voor financiële holdings, die de optie krijgen om geen geconsolideerd duurzaamheidsverslag op te stellen. Deze optie geldt alleen als de moedermaatschappij voldoet aan de definitie van een financiële holding die niet direct of indirect betrokken is bij het beheer van haar dochterondernemingen (onverminderd haar rechten als aandeelhouder).

Naar lagere drempels na 2031?

De Europese wetgeving voorziet echter in een herzieningsclausule. Uiterlijk op 30 april 2031 moet de Europese Commissie een verslag presenteren over de verlaging van de drempels die nu zijn voorzien, met name om rekening te houden met beste praktijken en de mate waarin bedrijven daadwerkelijk bereid zijn om informatie over duurzaamheid te verstrekken. In dit verband zou de Commissie met name kunnen onderzoeken of het nodig is een vereenvoudigde rapportageregeling in te voeren.

Rapportage over duurzaamheid met een moedermaatschappij in een derde land

De (beperkte) informatie met betrekking tot bedrijven uit derde landen moet nog steeds worden opgenomen in het duurzaamheidsverslag vanaf 2029 (met betrekking tot het boekjaar 2028). De drempels zijn echter herzien. De informatie over moedermaatschappijen uit derde landen die moet worden opgenomen in het toepassingsgebied van het geconsolideerde verslag betreft die:

• Met een netto-omzet van meer dan € 450 miljoen binnen de EU;

• Die een dochteronderneming of filiaal in de EU hebben met een netto-omzet van meer dan €200 miljoen.

Er is ook een uitzondering ingevoerd voor moedermaatschappijen van buiten de EU die financiële holdings zijn. Zij mogen geen geconsolideerd duurzaamheidsverslag opstellen.

Hoe zit het met wave 1-bedrijven?

Bedrijven die momenteel verplicht zijn om een duurzaamheidsverslag op te stellen (beursgenoteerde bedrijven met meer dan 500 werknemers en een netto-omzet van meer dan €50 miljoen en/of een balanstotaal van meer dan €25 miljoen) en die de bovenstaande drempels zullen overschrijden, moeten in 2026 en 2027 blijven rapporteren. Tegen eind juni 2026 zullen ze kunnen profiteren van de vereenvoudigde Europese standaarden voor duurzaamheidrapportage (of ESRS "set 2") die zijn aangenomen via een gedelegeerde handeling. Deze standaarden zullen moeten worden nageleefd bij het opstellen van verslagen voor 2028 (over het boekjaar 2027) en volgende jaren. Bedrijven zullen ervoor kunnen kiezen om op vrijwillige basis aan deze normen te voldoen voor hun verslagen over 2027. De Europese Commissie moet ook sectorale richtsnoeren presenteren om de toepassing van de ESRS in een bepaalde sector te illustreren en te vergemakkelijken.

Voor bedrijven die nu een verslag moeten opstellen en dat in 2028 niet meer hoeven te doen (beursgenoteerde bedrijven met minder dan 1.000 werknemers en een netto-omzet van minder dan 450 miljoen), kunnen lidstaten hen vrijstellen van het publiceren van zo'n duurzaamheidsverslag vanaf 2026.

Welke informatie zal waarschijnlijk worden gevraagd van de waardeketen?

Het "value chain cap" principe

Het "value chain cap"-principe beperkt de hoeveelheid informatie die een bedrijf dat onderworpen is aan duurzaamheidsrapportage kan verzamelen bij zogenaamde "beschermde" bedrijven. Eerstgenoemde bedrijven mogen niet meer informatie vragen dan de informatie die in de toekomstige norm voor vrijwillige rapportage wordt genoemd, tenzij:

• Als deze informatie vrijwillig wordt uitgewisseld omdat ze bijvoorbeeld algemeen gedeeld wordt binnen een activiteitensector,

• Of als het verzoek om informatie wordt gedaan op een wettelijke basis (in het bijzonder om naleving van de zorgplicht te waarborgen).

Een contractuele bepaling die in strijd is met dit beginsel moet als nietig worden beschouwd.

Rechten van beschermde ondernemingen

Beschermde ondernemingen hebben daarom het recht om in antwoord op een verzoek van een klant te weigeren om informatie te verstrekken die verder gaat dan de informatie in de vrijwillige norm. Ze kunnen zichzelf uitroepen tot "beschermde onderneming". Zij zullen profiteren van de toekomstige vrijwillige rapportagenorm, die uiterlijk 4 maanden na de inwerkingtreding van de dinsdag aangenomen tekst zal worden aangenomen via een gedelegeerde handeling van de Europese Commissie.

Wat is een beschermde onderneming?

Een beschermde onderneming is een onderneming die:

• Zich in de waardeketen bevindt van een bedrijf dat onder het duurzaamheidverslag valt,

• Minder dan 1.000 werknemers heeft.

Gevolgen voor de controle van het duurzaamheidsverslag

Het omnibuspakket introduceert geen wezenlijke veranderingen met betrekking tot de certificering van duurzaamheidsverslagen door een ITO of auditor. Zij zullen er echter wel voor moeten zorgen dat het "value chain cap"-principe wordt nageleefd wanneer zij de door een bedrijf gepubliceerde informatie certificeren. De standaarden voor beperkte zekerheid van informatie over duurzaamheid moeten uiterlijk op 1 juli 2027 door de Europese Commissie worden aangenomen via een gedelegeerde handeling. Normen voor een redelijke mate van zekerheid zijn niet langer gepland.

Toekomstig informatieportaal

De Commissie zal een speciaal portaal opzetten dat bedrijven toegang geeft tot informatie, richtsnoeren en modellen met betrekking tot het verplichte en vrijwillige kader voor duurzaamheidsverslaglegging. Dit is een nieuw onderdeel van het omnibuspakket.

Dit document is automatisch vertaald met Deepl.